اکنون دانشگاههای سطح یک و ۲ کشور در کنار مساله پژوهش، توانایی ویژه ای در حل مسایل علوم زمین کشور داشته و حرفی برای گفتن دارند.
دانشیار دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان با بیان اینکه در حل مسائل علوم زمین کشور، بیش از ۱۵ سال است که پیشرفته ترین مطالعات علوم زمین را خودِ ایرانیان انجام می دهند، گفت: اکنون دانشگاههای سطح یک و ۲ کشور در کنار مساله پژوهش، توانایی ویژه ای در حل مسایل علوم زمین کشور داشته و حرفی برای گفتن دارند. دکتر اسماعیل شبانیان ادامه داد: مطالعات دانشگاه علوم پایه زنجان و دانشکده علوم زمین جزو سه مجموعه برتر در زمینه مطالعات زمین لرزه، منابع آب و پهنه بندی سیلاب در کشور است. وی تاکید کرد: در استان زنجان این توانایی را داریم و از آن استفاده می کنیم و به عنوان مجموعه دانشگاهی، در کنار وظایف اصلی خود که آموزش و پژوهش است، آموزش عمومی و پژوهش تقاضا محور را نیز دنبال می کنیم. این پژوهشگر زمین شناسی اضافه کرد: وقتی پژوهش تقاضا محور می گوییم و روی آن خیلی شعار می دهیم، که البته وزارت علوم نیز مصوبات را برای امتیازات و ارتقای اعضا به این سمت می بَرد، وقتی به یک عضو دانشگاهی با بیش از ۲۰ سال سابقه، پژوهش تقاضا محور را مطرح میکنند، بر حسب تجربه تنها کاری که می کند فقط لبخند می زند، چون که مسائل بنیادین جامعه را بدون بودجه مناسب و کافی نمیتوان حل کرد. این مدرس دانشگاه علوم پایه زنجان گفت: علوم زمین، به ویژه در بخش زمین شناسی و مخاطرات طبیعی، نیازمند آزمایشگاه های مهم و تجهیزات بسیار پیشرفته است چرا که باید از مشتی خاک یا تکه سنگی، اطلاعاتی را در خصوص میلیون ها سال پیش استخراج کنیم تا از آن در حل مساله امروز استفاده کنیم. شبانیان اظهار داشت: نیازمند تجهیزاتی هستیم که در کشور نیست و هیچکدام از ارگانهای ما نیز آن را ندارند. وی یادآوری کرد: برای اینکه پژوهش های تقاضا محور را با سطح علمی خوبی که داریم هماهنگ کنیم نیازمند امکانات آنالیز نمونه های سنگ و خاک هستیم که البته این با بودجه های پژوهشی ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومانی یک دانشکده فعال در زمینه های مختلف قابل انجام نیست. استاد دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان گفت: از سوی دیگر، مسائل روز و آینده مملکت با پژوهش بنیادی حل میشود و حل مشکلات کلان که از سوی مدیران مطرح میشود و انتظار میرود دانشگاه راه حل اصولی برای آن بدهد، مستلزم تخصیص بودجه واقع بینانه است تا از سوی کارفرما در اختیار دانشگاه قرار گیرد.
استاد دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان گفت: به لطف تلاش و یافته های متخصصان مختلف علوم زمین تا سازه، در بحث پیشگیری در حوزه مدیریت بحران موفق بودیم چرا که در مقایسه زلزله رودبار با زمین لرزه بزرگ کرمانشاه، به روشنی می بینیم که حتی با در نظر گرفتن اختلاف ماهوی این دو رخداد، زیانهای مالی و جانی که بر جا گذاشت در زمین لرزه کرمانشاه بسیار کمتر و متفاوت بود که بخش مهمی از آن ثمره توجهی بود که به ساخت و ساز مقاوم شده بود. دکتر اسماعیل شبانیان افزود: نتیجه مدیریت بحران و پیشگیری در نگاه بلند مدت عالی بود چرا که اجرای جدی آیین نامه ۲۸۰۰ در ساخت و سازها در نواحی شهری و روستاها نتیجه بسیار خوبی به همراه داشته است. وی ادامه داد: در زمان حاضر در بیشتر روستاها ساخت و سازها باید اصولی و مهندسی احداث شود، این موارد جای امیدواری دارد چرا که نسبت به ۲۰ سال گذشته پیشرفت های خیلی خوبی داشتیم. این پژوهشگر زمین شناس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ادامه داد: در پیشگیری بحران، به جز در ساخت و سازها، در سایر امور زیرساختی بسیار ضعیف هستیم و این مهم نشات گرفته از عدم باورپذیری در سطوح مختلف و دیدگاه اقتصادی به مسائل است. شبانیان اظهار داشت: دیدگاه اقتصادی موجب میشود مسائل را تنها از نگاه اقتصادی سبک و سنگین کنیم و از طرفی نیز بسیاری از مسائل را باور نداریم، حل سریع و کوتاه مدت مسائل را اهمیت بیشتری می دهیم، حتی بودجه عمرانی ادارات و ارگانها را بیشتر کنیم اما کسری از آن را به بودجه پژوهشی همان ارگان اضافه نمی کنیم تا با حل مسائل بنیادین در همان حوزه پیشگیری بلند مدتی داشته باشیم. این مدرس دانشگاه افزود: یکی از مسائل خیلی مهمی که می توانیم بر آن تکیه کنیم افزایش باور پذیری در سطح مدیران، مهندسان و جامعه است. وی ادامه داد: با توجه به اینکه مدیران تصمیم های کلان را می گیرند و مهندسانی که در اجرا هستند در اجرای یافته های علمی بسیار مهم به شمار می روند، اگر به مسائل و حل آن باور نداشته باشند کارها به درستی انجام نخواهد شد. از سوی دیگر، اگر مردم را متقاعد نکنیم که بحران جدی است، چه در فاز پیشگیری و چه در شرایط هشدار قرمز، خطر را درک نمی کنند و همکاری نخواهند کرد.
دکتر شبانیان با اشاره به همکاری تنگاتنگ با مدیریت بحران استان گفت: در نتیجه این ارتباطات قوی زنجان یکی از شهرهایی است که بیشترین مطالعات پایه ای در آن انجام شده است. وی یادآوری کرد: در مساله شناخت خطرات طبیعی به نسبت کارهای خوبی انجام شده اما باید این مسائل به باور پذیری گره زده شود که این نیازمند آموزش و برنامه ریزی مستمری است. این مدرس دانشگاه و زمین شناس تصریح کرد: در نتیجه مطالعات انجام شده در زنجان، ساخت وساز طرح تولید مسکن ملی از حریم گسل عقب نشینی داده شد و هم اکنون بر اساس اصول مهندسی در حال احداث است. وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر بر روی سیل و زلزله زنجان مطالعه انجام می دهیم و شرایط شهر زنجان را بررسی می کنیم ولی وقتی بودجه ای برای این تحقیق و پژوهش لحاظ نشود، ناتوانی در پیشبرد بخش نهایی مطالعات موجب دغدغه محقق می شود. شبانیان با بیان اینکه فرونشست متاسفانه پنهان است، اضافه کرد: می توانیم بر روی زمین لرزه و سیل مطالعه داشته باشیم اما فرونشست در شهرهایی که ساخته شده و هیچ مطالعه ای نداریم همچون بمب ساعتی و غیرقابل پیش بینی است. استاد دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان گفت: اکنون با مطالعات انجام شده در زنجان می دانیم ساختارهای فعال در کدام مناطق است و در وضعیت استان در مساله گسل و سیلاب هم بهترین مطالعات را داریم. دکتر شبانیان به گسلهای موجود در استان زنجان اشاره کرد و اظهارداشت: در ماهنشان و گرماب خطر زمین لرزه کمتر است و گسل های موجود در این مناطق طول کوتاهتر و توان لرزه زایی کمتری دارند. وی، اصلیترین ساختارهایی که موجب نگرانی شده و سالها است در دست مطالعه قرار دارد را گسل شمال زنجان بیان کرد و افزود: در شهر زنجان گسل از زنجانرود به زیر شهرک صنعتی شماره یک تا ارمغانخانه، زریک و مشکین به صورت شمالی و جنوبی ادامه دارد. شبانیان یادآوری کرد: روستای سهرین و شهر ارمغانخانه و روستاهای این مناطق دقیق بر روی گسل لرزه زا قرار دارند. وی با بیان اینکه بر اساس مطالعات جدیدی که انجام دادیم، این گسل و آثار زمین لرزه های قدیمی گسل را زیر روستای سهرین پیدا کردیم و در برخی مناطق پهنای تاثیر گسل حتی به دو و نیم کیلومتر می رسد و این گسل یک مساله جدی برای آینده محسوب می شود. این مدرس دانشگاه با تاکید بر اینکه منطقه زنجان – بیجار در فرهنگ زلزله شناسی ایران به نام منطقه نبود زلزله معروف است، اظهارداشت: در تاریخ سه هزار ساله ای که ثبت داریم زمین لرزه بزرگ شناخته شده در مناطق جنوب طارم تا بیجار را نداشته ایم. شبانیان ادامه داد: این اطلاعات را به طور خاص در مطالعات چند ساله به دست آورده ایم که دست کم ۲ زمین لرزه بزرگ ثبت نشده تاریخی یا پیش از تاریخ بر روی گسل شمال زنجان رخ داده است. این مدرس زمین شناس دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان گفت: شهرهای اصلی استان زنجان به سمت غرب و جنوب غربی جای نگرانی چندانی به لحاظ وقوع زلزله ندارد. وی یادآوری کرد: گسل مهم سلطانیه در دیواره جنوبی دره های زنجانرود و ابهررود و نیز گسل شمال زنجان در منطقه ارمغانخانه، مشکین و قره پشتلو از مهمترین مسائل ما است. این مدرس دانشگاه افزود: گسل شمالی زنجان از روستای پنبه جوق آغاز و به سمت شهرک ثمین و سهرین ادامه دارد و در شمال ارمغانخانه پایان می یابد. شبانیان افزود: گسل زلزله شرایطی را به لحاظ آب و هوایی ایجاد کرده که روستاها در این مناطق ایجاد شده است. این مدرس دانشگاه ادامه داد: با اهمیت کمتری برای خود شهر زنجان، گسل سلطانیه با شیب رو به جنوب تا نزدیکی شهر ابهر و تا دره کینه ورس و چشین ادامه دارد، این گسل فقط برای زنجان لرزش ایجاد می کند و به لحاظ گسیختگی برای ساختمان ها مساله ای ایجاد نمی کند. وی خاطرنشان کرد: نباید نادیده گرفت که زلزله فواید زیادی دارد چراکه اگر زلزله به وجود نمیآمد، کوه، حوضه آبگیر و چشمه درست نمی شد، تمام این پدیده فایده است به شرطی که با آن عاقلانه رفتار کنیم و به جای مقابله، با آن سازگار شویم.
تعداد نمایش ها (98)/نظرات (0)