X
روند اجرای طرح بيمه همگانی منازل مسکونی

 
AWT IMAGE
طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی استان زنجان

 

تهيه کننده طرح:

 

مهندس توحيد سليمی

 

کارشناس مسئول اداره کل مديريت بحران استان زنجان

 

 

 

 

 

بخش اول : مقدمه
 

فصل اول : لزوم اتخاذ سازوکار مناسب در خصوص کاهش اثرات بلايای طبيعی
 
فصل دوم : ماهيت خطرات و حوادث فاجعه آميز ناشی از بلايای طبيعی
 
بخش دوم : راه کارهاي موجود
 
 
 
فصل اول : راه هاي مقابله و پيشگيری از ايجاد و توسعه خسارت
 
فصل دوم : راههای جبران خسارتهای واقع شده
 
بخش سوم : طرح بيمه همگانی منازل مسکونی شهروندان
 
فصل اول : موضوع طرح
 
فصل دوم : اقدامات انجام يافته
 
فصل سوم : مراحل و روند اجرای طرح
 
فصل چهارم : مزايای طرح
 
فصل پنجم : اقدامات و گامهای بعدی
 
بخش چهارم : نتيجه گيري و پيامدهای اجرای طرح

 
 
بخش اول : مقدمه
 
فصل اول : لزوم اتخاذ سازوکار مناسب در خصوص کاهش اثرات بلايای طبيعی
 
حوادث و بلايای طبيعي خطرات بالقوه ای هستند که همواره انسان و فعاليتهای او را از دورانهای اوليه تاکنون تهديد نموده است با اين تفاوت که در دوران انرژی هسته ای ، بيش از پيش بر شدت و ويرانگريهای آن افزوده شده است. هرچه شهرها بزرگتر و گسترده تر و از تکنولوژی بيشتر بهره مند شده اند خطرات نيز بيشتر و صدمات ناشی از آن وسيع تر گشته است.
 
در آغاز سده جديد ميلادی دگرگونی و تنوع خطرات و عظمت مصايب وابسته به آنها چنان سنگين شده که کمک ها و مساعدتهای خيرخواهانه و بشر دوستانه ، گسستگی ها ويرانگري های آنها را چاره نمی کند.
 
آيا می توان اميد بست که پيشرفت و تکامل تکنيک ، گره گشا باشد ؟ ظاهرا" پاسخ مثبت نمی توان داد زيرا گرچه تکامل و توسعه صنعت و خلق ابزار دقيق تا حدودی از وقوع حوادث پيشگيری می کند ، رشد صنعت و فنون مختلف با پرورش و گسترش خطر درهم آميخته است و اولی موجد دومی است چراکه می بينيم با وجود مو شکافی های فنی و ريزه کاري های علمی چه وقايع هولناکی در صحنه گيتی رخ می نمايد. اگر روزگاری بلايای طبيعی با توجه به پراکندگی جمعيت خسارات محدودی به بار می آورد ، امروزه ، خاصه در شهرها و روستاهای بزرگ خسارات جبران ناپذيری را به دنبال دارد .
 
طبق آمار موجود در سالهای اخير خسارت حوادث فاجعه آميز در ايران به صورت تصاعدی افزايش يافته و ضايعات جبران ناپذيری به اقتصاد ملی وارد آورده است .
 
علاوه بر آن ، صرف نظر از خسارات های جانی ، روانی و اجتماعی ، خسارات مالی حوادث غير مترقبه ساليانه بالغ بر ميلياردها ريال بوده که با توجه به پيشرفت تکنولوژی در کشور مانند مکانيزاسيون کشاورزی ، توسعه و تامين برق روستاهای کشور ، لوله کشی گاز در شهرها و مراکز صنعتی ، ايجاد واحدهای توليدی و صنعتی و احداث بلوکها و آپارتمانهای چندين طبقه گسترش حيطه وقوع خسارات ناشی از بلايای طبيعی را گوشزد نموده و لزوم ايجاد سازوکار مناسب و جامع جهت کاهش اثرات بلايای طبيعی را نمايان خواهد نمود.

 
 
فصل دوم : ماهيت خطرات و حوادث فاجعه آميز ناشی از بلايای طبيعی
 
خطر وقوع زلزله و رانش زمين :

 
 
خسارات ناشی از زمين لرزه که جزء خطرات طبيعی و فاجعه آميز محسوب می شود ممکن است بصورت مستقيم و يا غير مستقيم نمود پيدا کند خسارات وارده به اماکن عمومی و خصوصی و تاسيسات شهری و روستايی که به دليل ريزش آوار و تخريب ساختمانها و رانش زمين حادث می شود جزء خسارات مستقيم و خسارات غير مستقيمی که به تبع وقوع زمين لرزه ايجاد می شود و گاهي از خسارت های خود زمين لرزه هم زيانبار ترند شامل هزينه تخليه ضايعات ، هزينه ترميم محلهای آسيب ديده و بازسازی آنها ، منابع مالی برای معالجه آسيب ديدگان و نيز راه اندازی و بازسازی و تاسيسات و کارخانجات و افزون بر اينها آثار اجتماعی آن شامل بيکاری ، قطع درآمد خانوار و از دست دادن درآمد تجاری و صنعتی ، تغيير مسير بودجه های عمرانی به جای ايجاد طرحهای جديد به سمت و سوی جبران خسارتهای به وجود آمده ، افزايش مهاجرت ، افزايش حجم ماليات برای بازسازی ، ايجاد تغيير در قيمت زمين و نظاير اينها از آن جمله اند.

 
 
خطر آتش سوزی و انفجار :
 
از ديگر خطرات فاجعه آميز خطر وقوع آتش سوزی و انفجار بوده که همواره خسارات قابل توجهی به بارآورده است. وجود سيم کشی های غير استاندارد اغلب اماکن ، استفاده از سيستم های حرارتی نامناسب و سنتی ، عدم آگاهی و چگونگی استفاده از سيستم های حرارتی جديد و عدم وجود سيستم های اعلام حريق در اکثر آپارتمانها و ساير اماکن عمومی و خصوصی ، وقوع سانحه آتش سوزی را بيش از پيش تقويت می نمايد . آمار و اطلاعات اخذ شده از رشد قابل ملاحظه وقوع آتش سوزی در کشور حکايت دارد و ما را در جهت اخذ تدابير مناسب به منظور جلوگيری و جبران خسارتهاي ناشی از آن رهنمون می سازد .

 
 
خطر وقوع سيل و صاعقه :
 
سيل و صاعقه نيز در مناطق سيل خيز و روستايی کم و بيش ايجاد حادثه و خسارت می نمايد و لزوم اخذ تدابير پيشگيری کننده و جبران کننده خسارت روشن می باشد .

 
 
بخش دوم : راهکارهاي موجود

 
 
فصل اول : راههاي مقابله و پيشگيری از ايجاد و توسعه خسارت
 
با توجه به ماهيت متفاوت خطرات و بلايای طبيعی می بايست از روشهای متفاوتی جهت پيشگيری از ايجاد خسارت و توسعه آن استفاده نمود.
 
ايجاد بناهای مقاوم در برابر زلزله ، دادن آموزشهای لازم در زمان وقوع زلزله و تقويت بخشهای امدادی از جمله اين موارد هستند. نصب ادوات و تجهيزات اعلام حريق ، استفاده از وسايل اطفاي حريق در اماکن عمومی ، استفاده از سيم کشی های استاندارد و نيز آموزشهای لازم در استفاد ه از تاسيسات جديد و نحوه استفاده از سيستم های حرارتی با توجه به وجود گاز شهری در اکثر مناطق ، قطعا" به حداقل رساندن خسارات وارد شده را در پی خواهد داشت.
 
فصل دوم : راههای جبران خسارتهای واقع شده
 
عليرغم اتخاذ تدابير پيشگيری کننده خطرات و بلايای طبيعی اغلب خسارتهای جبران ناپذيری ايجاد می نمايد که بازسازی خسارتهای واقع شده با صرف هزينه هايی بسيار سنگين مواجه خواهد بود. از جمله روشهای جبران خسارات بلايای طبيعی ، کمک دولت به بازسازی مناطق و اخذ کمک هاي مردمی و نيز استفاده از سازوکار بيمه می باشد. با توجه به محدوديت منابع دولتی و حجم بسيار بالای هزينه ها و خسارات ايجاد شده در حوادث غير مترقبه لزوم استفاده از راه کار مناسب جهت جبران خسارت بيش از پيش هويدا می شود .
 
در اين راستا تاکيد هيئت محترم دولت در ماده 181 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگي بر اين که " تا پايان برنامه حداقل 5.% تاسيسات زير بنايی ، اماکن مسکونی و تجاری و محصولات کشاورزی و دامی بايد تحت پوشش بيمه قرار گيرند " ضرورت موضوع را روشن می نمايد.
 
 در جهت رسيدن به اين مهم طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی در دستور کار شورای هماهنگی مديريت بحران استان زنجان قرار گرفت و با تشکيل جلسات متعدد و کارشناسی های انجام شده در خصوص نحوه ارائه پوشش بيمه اي موضوع مورد تصويب اعضاء ستاد قرار گرفته و شرکت سهامی بيمه ايران بعنوان مجری طرح و پيگيری کننده ماده 181 قانون برنامه سوم توسعه انتخاب گرديد.

 
 
بخش سوم : طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی استان زنجان

 
 
فصل اول : موضوع طرح
 
بر اساس اين طرح منازل مسکونی شهروندان و روستائيان استان زنجان در مقابل بلايای طبيعی و حوادث غير مترقبه اعم از : زلزله ، آتش سوزی ، انفجار ، صاعقه و سيل تحت پوشش قرار می گيرند .

 
 
فصل دوم : اقدامات انجام شده
 
با توجه به تعدد شرکتهای بيمه گر در سالهای اخير به خصوص فعاليت شرکتهای بيمه خصوصی و لزوم وقوف به اطلاعات و نحوه ارائه خدمات بيمه ای آنها ، جهت اخذ مناسب ترين پوشش ، مصوب گرديد با عنايت به ماهيت امر ، ضمن دعوت از مديران و روسای کليه شرکتهای بيمه گر هدفهاي مورد نظر و درخواستهای شورای هماهنگی مديريت بحران استان و با توجه به رقابتی بودن بازار بيمه ، درخواست شد تا شرکتهای بيمه گر حداقل حق بيمه را با بهترين مزايا و تعهدات بيمه ای ، بصورت مناقصه ارائه نمايند .
 
پس از اخذ نظر و قيمت شرکتهای بيمه گر و بازگشائی همزمان جوابهای ارسالی پس از تبادل نظر و باتوجه به توانايی های بالقوه شرکت سهامی بيمه ايران بعنوان مجری طرح انتخاب گرديد .

 
 
فصل سوم : مراحل و روند اجرای طرح
 
تهيه و امضاء تفاهم نامه بين شرکت بيمه ايران و شورای هماهنگی مديريت بحران استان و نحوه ارائه تسهيلات توسط شرکت بيمه گر به بيمه گذاران در صدور بيمه نامه و دريافت خسارت .
 
اخذ تصميم جهت تعريف مبلغ سرمايه پايه که به انتخاب بيمه گذار قابل تغيير می باشد.
 
هماهنگی با ارگانهاي ذيربط جهت اطلاع رسانی اعم از سمعی و بصری و درج در جرايد و اعلام آغاز طرح به عموم مردم.
 
تهيه قبوض مناسب ، نرم افزارها و سخت افزارهای مورد نياز جهت حفظ بانک اطلاعاتی مربوطه .
 
تشکيل جلسه با حضور شرکت بيمه گر ، نهاد اجرايی مجری طرح و حداقل مديران شش بانک کثيرالشعب جهت هماهنگی در دريافت حق بيمه.
 
افتتاح طرح بدست مسئولين عالی رتبه استان و آغاز توزيع قبوض دريافت حق بيمه .
 
جمع آوری قبوض پرداختي از شعب بانکها و ارسال بيمه نامه های مربوطه به شهروندان تحت پوشش طرح .
 
لازم به ذکر است همانگونه که در ماده 181 نيز پيش بينی گرديده است اين طرح نياز به مساعدت بانکهاي عامل و ساير نهادها و ارگانهای اجرائی دارد . و با توجه به اجرای موفقيت آميز آن در استان زنجان پيش بينی می گردد با توجه به اختياری بودن طرح و اخذ تسهيلات مناسب قريب به 80% از منازل تحت پوشش بيمه قرار گيرد.
 
مدت بيمه نامه در اين طرح 5 ساله پيش بينی گرديده است که در سالهای آتی در صورت پرداخت حق بيمه توسط بيمه گذاران محترم تمديد می گردد .
 
با اجرای اين طرح هر شهروند با پرداخت اولين قبض حق بيمه تحت پوشش بيمه قرار گرفته و با عنايت به سازو کارهای اتخاذ شده نقل مکان و جابجايی او تاثيری در بهره مندی از مزايای بيمه نامه نخواهد داشت .

 
 
فصل چهارم : مزايای طرح
 
در صورت اجرای طرح فوق با توجه به گستردگی خسارات ايجاد شده که بعضا" جبران آنها نيز از حيطه توان بودجه شورای هماهنگی مديريت بحران استان نيز خارج می باشد ، مشمولين طرح فوق به راحتی با مراجعه به شرکت بيمه گر توانايی اخذ خسارات را داشته و امکان بازسازی آسيب ها موجود ميباشد . با توجه به موارد مطروحه توسط شرکت بيمه گر که اقداماتی را جهت انتقال ريسک به بيمه گران اتکايی خارجی انجام داده است به نظر می رسد که در صورت وقوع بلايای وسيع از جمله فاجعه خونبار بم و زرند نه تنها دولت از نظر مالی دچار آسيب جدی نخواهد گرديد که حمايت بيمه اتکايی موجب ورود ارز به کشور و تضمين قدرت پرداخت خسارت شرکت بيمه گر خواهد شد.
 
تنها شرط دريافت خسارت بيمه گذار پرداخت مرتب قبوض حق بيمه توسط شهروندان محترم می باشد .
 
بديهی است هر شهروند پرداخت کننده حق بيمه ، برای منزل مسکونی خود دارای بيمه نامه جداگانه می باشد .
 
در اين طرح به شهروندان اجازه داده می شود بدون در نظر گرفتن نوع سازه منزل مسکونی و بدون نياز به حضور در شرکت بيمه و در کوتاه ترين زمان و سريع ترين شيوه ممکن با حداقل ترين حق بيمه منزل خود را بيمه نمايد .
 
در ضمن اينکه قادر خواهد بود مبلغ مورد بيمه را به انتخاب خود و با توجه به ارزش اثاثيه و زير بناي منزل راسا" انتخاب نمايد .
 
آسيبهای وارده به زير بنا و اثاثيه در اين طرح قابل جبران می باشد .
 
در مجموع با توجه به دريافت خسارت از محل بيمه نامه تسکينی بر مصائب زيان ديدگان بوده ، علاوه براينکه زيان ديده مبلغ خسارت را نه از جهت دستگيری و حمايت دولت که از باب حق مسلّم خويش مطالبه خواهد نمود ، موجب پاسداشت عزت نفس شهروندان خواهد بود .

 
 
فصل پنجم : اقدامات و گامهای بعدی
 
اين طرح در مرحله اول در سطح منازل مسکونی شهر و روستائی قابل اجرا بوده و در صورت اتخاذ ساز و کار مناسب قابل تسری به بخشهای ديگر جامعه از جمله واحد های تجاری و صنعتی می باشد .
 
بخش چهارم : نتيجه گيري و پيامدهای اجرای طرح
 
با توجه به لزوم گسترش فرهنگ بيمه در جامعه و با توجه به اينکه يکی از شاخصه های جوامع توسعه يافته ضريب نفوذ بيمه می باشد به نظر می رسد فراگير نمودن فرهنگ بيمه و بالا بردن ضريب نفوذ بيمه در جامعه مهمترين دستاورد طرح بوده و با ملموس نمودن پيامدهای دريافت خسارت جهت حادثه ديدگان احتمالی جامعه گام مهمی در راستای گذر از توسعه نيافتگی بر خواهد داشت .
 
حذف قسمت اعظم بار مالي دولت در جبران خسارتهای احتمالی ديگر پيامد طرح می باشد .
 
ايجاد آرامش روانی و پشتوانه مناسب جهت شهروندان علاوه بر کاهش دغدغه های شهروندان موجب اعتماد متقابل بين شهروندان و دولت خواهد بود.
طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی استان زنجان

تهيه کننده طرح:
مهندس توحيد سليمی
کارشناس مسئول اداره کل مديريت بحران استان زنجان

پيرو انجام "طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی شهر زنجان" که به مدت 5 سال ازسال 1382 الی 1387 با همکاری و هماهنگی شورای هماهنگی مديريت بحران استان زنجان و شرکت آب و فاضلاب شهری بعنوان موزع فيشهای بيمه ، در ماههای پايانی سال 1387 شرکت سهامی بيمه ايران استان زنجان و شورای هماهنگی مديريت بحران استان زنجان مصمم شدند اين طرح به صورت گسترده ای در سطح "استان زنجان "انجام گيرد.
دوره 5 ساله دوم
 "طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی استان زنجان"
دوره 5 ساله دوم از سال 1388 الی 1393
AWT IMAGE
AWT IMAGE
عوامل تحت پوشش :
زلزله ، سيل ، صائقه ، انفجار و آتش سوزی
شرکت بيمه گر:
برای تعيين شرکت بيمه ای بعنوان بيمه گر استعلام برگزارشد. باعنايت به اينکه بيمه ايران در دوره 5 ساله اول "طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی شهر زنجان" نيز هم قيمت پايين تری داده بود و هم آشنايی کامل با طرح داشت ، دردوره 5 ساله جديد نيز با اعلام قيمت پايين تر برنده مناقصه گرديد.
حق بيمه:
 بيمه ايران باحق بيمه ای مشخص برای هر شش ماه 29،400 ريال يا به عبارتی برای هر ماه  4900ريال برنده مناقصه گرديد.
مدت قرارداد:
با نرخ ماهيانه 4900 ريال (هر شش ماه 400ر29 ريال) به مدت 5 سال شمسی.
 آمار منازل مسکونی:
آمار منازل مسکونی استان از اداره کل آمار و اطلاعات استانداری مربوط به سرشماری نفوس و مسکن سال 1385 اخذ گرديد.
شرکت موزع فيشهای بيمه:
 در اين خصوص شرکت توزيع برق بدليل دارا بودن انشعاب کنتور برق در بيش از 99% منازل مسکونی سطح استان بعنوان شرکت موزع انتخاب گرديد.
چگونگی توزيع فيشهای بيمه:
 باعنايت به درنظر گرفتن برخی ملاحظات لازم از جمله عدم ايجاد ذهنيت بد از رخداد حوادثی مثل زلزله و سيل و ... و همچنين در نظر گرفتن کرامت انسانی و جلوگيری از اتلاف وقت هم استانيهای عزيز در بانکها مقررگرديده است درفواصل زمانی 6 ماه يکبار (هر سال 2 فيش ) به مبلغ 400ر29ريال در روی فيشها درج و به همراه فيشهای برق به درب منازل مسکونی هم استانيهای عزيز ارسال گردد.
چگونگی وصول حق بيمه:
طبق سنوات قبل همکاری بانک های ملی ، تجارت، ملت ، صادرات ، کشاورزی و پست بانک بدليل داشتن شعبات بيشتر حتی درسطح روستاها جهت وصول حق بيمه های متعلقه مدنظرقرار گرفت.
ميزان استقبال مردم در کل استان:
در دوره 5 ساله جديد(شروع از اول سال 1388 الی 1393) با توجه به اينکه اين طرح از شهر زنجان به کل استان زنجان تعميم داده شده است و با عنايت به اينکه تا شش ماه اول سال 1389  فقط 3 فيش از طرح 5 ساله جديد در سطح استان توزيع شده و تبليغات زيادی در اين زمينه بدليل عدم وجود اعتبار صورت نپذيرفته است در حدود30% بيمه نامه های "طرح بسيج همگانی بيمه منازل مسکونی استان زنجان" به فروش رسيده است .